niedziela, 6 czerwca 2010
Eskimosi i marinesi, czyli depluralizacja zapożyczeń
W języku polskim często dochodzi do ciekawej sytuacji językowej – wyraz zapożyczony z innego języka w liczbie mnogiej, jest traktowany jako twór liczby pojedynczej, do którego dodaje się polską końcówkę pluralną.
W efekcie otrzymujemy takie spolszczenia jak: Eskimos-i (w ang. liczba mnoga od Eskimo), komandos-i (ang. l. poj. commando), komiks-y (ang. l. poj. comic), marines-i (ang. l. poj. marine).
Taki zabieg nie jest niczym nowym i nie dotyczy wyłącznie zapożyczeń z angielszczyzny. Jak zauważa prof. Jan Miodek, już tak stare słowa, jak cherubini czy serafini wywodzą się z pluralnych form oryginałów hebrajskich (l. mn. to keruvim, serafim). W języku polskim słowa te zawierają dwie końcówki pluralne: hebrajską –im (spolszczoną na –in) i polską –i.
Takich przykładów jest znacznie więcej. Polska l. mn. albinos-i zawiera dwie końcówki pluralne: hiszpańską –s i polską –i (lub –y). Podobnie: delikates-y, frazes-y (z francuskiego), ekslibris-y, pugilares-y (z łaciny), hajduk-i (lub -y: hajducy) (z węgierskiego).
Tendencja ta ma swoje źródło w ułatwianiu wymowy słów obcych. Gdybyśmy chcieli zastosować „prawidłową” konstrukcję (czyli wyraz zapożyczony w liczbie pojedynczej + polska końcówka pluralna), otrzymalibyśmy słowa nie do wymówienia: commando – pol. l. poj komando – l.mn. komandzi? komandowie?; albino – albinowie? albini?; marine – marini? marinowie? itd., itp.
Na podstawie: Jan Miodek Jaka jesteś, polszczyzno? (Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, Wrocław 1996)
Subskrybuj:
Komentarze do posta (Atom)
Najpopularniejsze wpisy (ostatnie 30 dni)
-
Na tak zadane pytanie z pewnością bez zastanowienia odpowiesz: reżyser, aktorzy, scenarzysta, operator kamery... ktoś jeszcze? Cały sztab l...
-
Zgodnie z sugestiami czytelników przedstawiam kolejne gatunki ptaków zamieszkujących miasta – tym razem głownie tereny zielone (parki, ogro...
-
Związki frazeologiczne to stały element każdego języka. Im język bogatszy, tym więcej frazeologizmów, które mogą sprawiać trudność obcokraj...
-
Nie każdy zdaje sobie sprawę, jak wiele dzikich ptaków żyje w bezpośredniej bliskości człowieka. W polskich miastach codzienną walkę o prze...
-
Badacze polszczyzny stosowanej z Uniwersytetu Wrocławskiego i Łódzkiego przez ponad pół roku słuchali i notowali wypowiedzi Polaków. Tak po...
-
Dwa końce świata to powieść satyryczno-fantastyczna, w modnym w latach 30. stylu relacji prasowej. Opisuje świat po zagładzie przez Niebie...
-
Należą do najmniejszych ssaków na świecie. Ich organizm przypomina piec węglowy - wymaga cięgłego dokładania paliwa produkującego energię. ...
-
Zadanie: wymień polskich autorów literatury młodzieżowej tworzących w XX w. i współcześnie; krótko scharakteryzuj twórczość każdego z nich ...
-
Z prochu powstałeś, w proch się obrócisz . Przemiana w proch to proces długotrwały i trudny do przyjęcia dla żyjących. Procesy prowadzące d...
-
Istnieją trzy sposoby przedstawiania czasu – pierwszy to czas naturalny, związany z położeniem Ziemi względem Słońca, pozostałe dwa to wyni...

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz