Co to jest peryfraza i do czego się przydaje?

Peryfraza to inaczej omówienie lub wyrażenie omowne - figura stylistyczna polegająca na zastąpieniu nazwy zjawiska (osoby, rzeczy) rozbudowanym opisem lub metaforą. Do czego się przydaje?


Chociażby do wzbogacenia wypowiedzi lub tekstu, uniknięcia powtórzeń tego samego wyrazu, ale też osłabienia jego wymowy (wtedy przyjmuje cechy eufemizmu).

Kilka przykładów peryfrazy:

- globalna wioska - (dzisiejszy) świat, pojęcie po raz pierwszy użyte przez socjologa kultury Marshalla McLuhana, który w ten sposób opisał świat połączony powszechną siecią telekomunikacyjną. Używając metafory wioski (niewielkiego skupiska ludzi, gdzie wszyscy się znają) podkreślił, jak łatwo we współczesnym świecie komunikować się z ludźmi żyjącymi w bardzo dużej odległości od siebie, np. za pomocą telefonu czy Internetu

- jesień życia - starość. Ta peryfraza jest jednocześnie eufemizmem

- Państwo Środka - Chiny. Tradycyjna nazwa pochodząca z czasów, kiedy Chińczycy postrzegali swój kraj jako centrum cywilizacyjne świata

Ćwiczenie 1. Do podanej peryfrazy znajdź właściwe określenie.

- kraj fiordów - ..........
- królewska gra - .........
- gród nad Wełtawą - .........
- Wielkie Jabłko - ..........

Ćwiczenie 2. Do podanych wyrazów znajdź wyrażenia omowne.

- gruby - .......... (użyj eufemizmu)
- Hipokrates - ..........
- endorfiny - .........
- Tybet - ...........


Odpowiedzi:

Ćw.1: Norwegia, szachy, Praga, Nowy Jork
Ćw. 2: przy kości, ojciec medycyny, hormony szczęścia, dach świata

Ilustracja: uwp.edu